Powiat zgorzelecki

Dom Zegarmistrza
ul. Waryńskiego 17, 58-920 Bogatynia

 Prace konserwatorskie wsparte ze środków MKIDN 2011r.

Dom o konstrukcji przysłupowo-zrębowo-ryglowej. Pierwsza wzmianka o nieruchomości budynku pochodzi z 1608 r. Profilowane stropy belkowo – deskowe, oryginalna klatka schodowa z zachowaną „biedermeierowską” balustradą, okiennice wewnętrzne, stolarka okienna i drzwiowa, piec kaflowy, drewniany wystrój wnętrz oraz izba zegarmistrza.

 

Pokoje u Eweliny
ul. Waryńskiego 23, 59-920 Bogatynia

Prace konserwatorskie wsparte ze środków MKIDN 2012r.

Budynek o konstrukcji przysłupowo-zrębowo-ryglowej wypełniony szachulcem. Pierwsza wzmianka o nieruchomości przy ul. Waryńskiego 24 w Bogatyni pochodzi z dostępnych materiałów katastralnych i datowana jest na 1686 rok . Istniejąca na portalu data 1836 może wskazywać na jego przebudowę, ale żeby ustalić rzeczywistą datę powstania tego budynku należałoby poddać drewno specjalistycznym badaniom. Ochronie konserwatorskiej podlegają zachowane, oryginalne elementy budynku: bryła, forma dachu z ceramicznym pokryciem i lukarną powiekową, kompozycja i wystrój elewacji z zachowaną konstrukcją przysłupową i ryglową, forma, kształt i obramienia otworów okiennych i drzwiowych (portal), drewniana stolarka okienna i drzwiowa(wejściowa), kraty.

 

Dom Sukiennika
ul. Waryńskiego 30, 59-920 Bogatynia

Budynek na etapie prac konserwatorskich wspartych ze środków MKiDN 2012,2013r. i Dolnośląskiego Urzędu Marszałkowskiego 2013r.

Budynek o konstrukcji przysłupowo-zrębowo-ryglowej. Pierwsza wzmianka o nieruchomości pochodzi 1686. Dzięki istniejącym dokumentom katastralnym istnieje możliwość ustalenia zdarzeń własnościowych do 1938 roku.
Istniejąca na portalu data 1836 wskazywać może na jego przebudowę lub odbudowę. Sklepione piwnice w budynku są zdecydowanie starsze niż data na portalu. Pomimo dotkliwego zniszczenia budynek zachował walor autentyczności.
Obiekt posiada zwartą dwukondygnacyjną bryłę założoną na rzucie zbliżonym do litery "L" zwieńczoną dwuspadowym wysokim dachem naczółkowym. Budynek zachował reprezentatywny dla budownictwa wiejskiego układ wnętrza.
W parterze dwie izby zrębowe są podzielone przelotową sienią z jednej strony na część mieszkalną z drugiej gospodarczą (warsztat tkacki). Charakterystycznym elementem domu są okna w ościeżach z profilowanymi opaskami i snycersko opracowanymi parapetami. Ponadto detal kamienny w postaci: cokołu z piaskowca pod całym budynkiem, obramowań okiennych w parterze przy wejściu i w piwnicach oraz reprezentacyjny portal.

 

ul. Waryńskiego 32, 59-920 Bogatynia

Budynek na etapie prac konserwatorskich wspartych ze środków MKiDN 2012,2013r. i Dolnośląskiego Urzędu Marszałkowskiego 2013r.

Budynek o konstrukcji przysłupowo-zrębowo-ryglowej datowany wg materiałów katastralnych na rok 1728. Widniejąca na portalu data 1836 może wskazywać na jego przebudowę. Budynek nie był przebudowywany i zachował walory autentyczności. Zachowane detale świadczą o wysokim kunszcie lokalnych snycerzy. W wnętrzu budynku zachowały się drewniane stropy, nieliczna stolarka okienna i drzwiowa oraz drewniane podłogi.

 

ul. Słowackiego 7, 59-920 Bogatynia

Budynek na etapie prac konserwatorskich wspartych ze środków MKiDN2013r.

Translokacja. Dom o konstrukcji przysłupowo-zrębowo-ryglowym.
Dzięki istniejącym dokumentom katastralnym Pierwsza wzmianka o budowli pochodzi z 6 kwietnia 1687 i istnieje możliwość ustalenia zdarzeń własnościowych do 1938 roku. Obiekt posiada zwartą dwukondygnacyjną bryłę założoną na rzucie odwróconej litery "T" zwieńczoną dwuspadowym wysokim dachem naczółkowym. Pomimo dotkliwego zniszczenia zachował walor autentyczności. Budynek zachował reprezentatywny dla budownictwa wiejskiego układ wnętrza. W parterze znajduje się charakterystyczna izba zrębowa, sień i po drugiej stronie pomieszczenia gospodarcze(zaadaptowane na funkcje mieszkalne).

 

Działoszyn 163, 59-920 Bogatynia

Budynek pochodzi z trzeciej ćwierci XIX w. Wzniesiony jako budynek mieszkalno-gospodarczy z warsztatem tkackim (dwie izby zrębowe). Obiekt posiada zwartą dwukondygnacyjną bryłę, założoną na rzucie prostokąta. , zwieńczoną wysokim asymetrycznym dachem dwuspadowym. Akcent zdobniczy stanowi układ konstrukcji szkieletowej. Kratownica konstrukcyjna ścian cechuje się niejednakową długością belek, tworzących niesymetryczne podziały. Te podziały to wyraźny alfabet runiczny (znaki i figury), które w swoim założeniu odnoszą się do pierwotnych wierzeń pogańskich. Dla wczesnych ludów germańskich znaki te miały nadprzyrodzone siły, odpychały wszystkie złe moce, były święte.
W czasach średniowiecznych kiedy na Łużycach brutalnie wprowadzano chrześcijaństwo pogańskie znaki były zakazywane przez kościół, wiele domów zostało rozebranych a nawet zniszczonych. Wówczas cieśle posiadający znajomość alfabetu runicznego by ominąć zakaz układali z run zakamuflowane figury, które dało się uzasadnić funkcją konstrukcyjną i wciąż pozostawały widoczne. Zachowały się stropy belkowe, płytki ceramiczne, oryginalna stolarka drzwiowa, okienna. Obiekt nie był przebudowywany i zachował walory autentyczności.

 

Ostry Narożnik
Plac Wolności 29, 59-975 Sulików

Budynek wzniesiony w 1688 w konstrukcji mieszanej: murowano, drewnianej i podcieniowej. Jest to jeden z dwóch pozostałych budynków w pierzei rynkowej. Budynek dwukondygnacyjny częściowo podpiwniczony. Elewacja frontowa z podcieniem szczytowym utworzonym z wysuniętych belek stropowych wspartych na trzyprzęsłowej ramie. Cztery słupy podtrzymujące podcień usztywnione górą od wewnątrz dwoma mieczami kołkowanymi drewnianymi tyblami, a od zewnątrz mieczem pojedynczym. W szczycie dwa ozdobne świetliki w kształcie rombu doświetlające poddasze. Ściany piwnic i parteru murowane z kamienia łamanego i cegły ceramicznej na zaprawie wapiennej. Konstrukcja ryglowa piętra wypełniona cegłą. Dach o konstrukcji krokwiowo-jętkowy. Krokwie w dolnej części wsparte na płatwiach. Jętki podwójne przy czym dolne wsparte są trzema ściankami stolcowymi, na górze przykryte deskami tworzącymi górną część poddasza. Stolce w górnej części wzmocnione są dwoma mieczami kołkowanymi drewnianymi tyblami. Budynek wzniesiony na rzucie prostokąta jednotraktowy z jednym ciągiem komunikacyjnym. Jest wąskofrontowy z podcieniem frontowym.

 

Dom Kołodzieja
Zgorzelec, Aleje Lipowe 1

Prace konserwatorskie wsparte ze środków MKIDN 2005r.

Translokacja. Dom kołodzieja wybudowany w 1822 roku pierwotnie stał w malowniczej wiosce Wigancice Żytawskie, nieopodal Bogatyni, zlikwidowanej przez działania kopalni Turów. To jedyny uratowany dom z całej wsi….

Dom przysłupowo, zrębowo, ryglowy, a to co go wyróżnia to wielkość, imponująca wysokość, mansardowy dach, ozdobna snycerka, kamienny i kuty detal. Translokacja domu kołodzieja do Zgorzelca miała miejsce w 2005 roku. Na 520 elementów konstrukcyjnych- drewnianych podczas translokacji wymieniono 6-sześć to świadczy o bardzo dobrym stanie technicznym budulca jakim jest modrzewiowe drewno. W całym domu jest 66 okien, 80% to stolarka oryginalna.